"سلمان رشدی بر اثر انفجار بمب در لندن به هلاکت رسید!" این متن اس ام اسی بود که در روز 13 فروردین بارها وبارها برایم ارسال شد. در همان ابتدا اطرافیان گوشزد کردند که باید فقط یک دروغ سیزده مسخره باشد و...، اما چون به کرات برای من و اطرافیان ارسال شد، تصمیم گرفتم جریان را پیگیری کنم. و البته که با یک سرچ ساده در خبرگزاری ها به راحتی فهمیدم که یک دروغ سیزده به راحتی می تواند که چه کسانی(!) را سر کار بگذارد و  آن ها را به فرستادن چنین خبر جنجال برانگیزی برای دیگران دعوت کند.

جالبناک تر این بود که بسیاری از ارسال کنندگان این اس ام اس خود نمی دانستند که گرفتار شبکه هرمی(!) چنین فریب تاریخی شده اند و گاها انتهای خبر را با اضافه کردن اذکار مذهبی "الله اکبر" یا "شادی روح امام صلوات"، واقعی تر جلوه می دادند و عده ای دیگر هم چنان قضیه دروغ سیزده برایشان باور پذیر شده، که بی توجه به وجهه موجهشان، با خنده قضیه دروغ بودن پیامشان را مطرح می کردند و...

روز دروغ آوریل یا دروغ ۱۳ در بسیاری از کشورها به عنوان یک روز ویژه با گفتن دروغ‌هایی به شوخی در ۱ آوریل گرامی داشته می‌شود. قضيه‌ي شوخي يا دروغ اول آوريل که در فرانسه به آن «ماهي آوريل» Poisson d’avril  مي‌گويند ( اول آوريل با يک روز اختلاف، مصادف با سيزده نوروز ما است) ماجرايي است که ريشه‌ي آن از چند قرن پيش، از طرف «شارل نهم»، پادشاه فرانسه گرفته شده است.

حالا اینکه دقیقا چه واقعه ای در تاریخ فرانسه باعث بروز چنین روزی در تاریخ شده است، مورد بحث و البته نیاز ما نیست، ولی بد نیست بدانید که رواج دادن این قضیه در ایران و متقارن کردن آن با سیزده نوروز، توسط چند روزنامه نگار ماجراجو(!) در سال 1322 صورت گرفته و همین چند نفر هم، که رسالت خبرنگاری(!) را گویا فقط در ارائه خلاقیت های ویژه ای از این دست می دانستند با انتشار اخبار دروغین در روز سیزده فروردین این رسم را مطرح کردند.

و البته این رسم نا عاقلانه خبرنگاری به بعضی از روزنامه ها و نشریات زمان ما هم رسید، که معروفترین آن، دروغ "روزنامه شرق" بود که در سال ،84 به چاپ عکس دستکاری شده برج میلاد، مبادرت ورزید و عنوان داشت که برج میلاد کج شده است...و ابته دروغ های دیگری که خوانندگان این روزنامه را سر کار گذاشت و... این امر که بیشتر در روزنامه های اصلاح طلب رواج داشت، دو سه سالی است که کمرنگ شده و از عرصه مطبوعات کناره گرفته است ولی گویا سایت های اینترنتی و شبکه اس ام اسی خود رسانه ای شده اند برای رواج این رسم غلط...

گفتن چند نکته در رابطه با این رسم غلط را خالی از لطف نمی دانم:

1-ریشه چنین عملی  در فرانسه ، یک کشور اروپایی، با فرهنگ غربی شکل گرفته و سرایت آن نیز به جوامع اروپایی، با توجه به قرابت فرهنگی آن ها، شاید طبیعی بوده است. ولی در فرهنگ ایران، از دوران باستان تا به امروز و فرهنگ غنی اسلام، همواره دروغگویی زشت و ناپسند بوده است. پس چرا و به چه دلیل باید به رواج چنین فرهنگ غلطی دامن زد؟!  بسیاری از رسم و رسومات نوروز به زمان ایران باستان برمی گردد، چرا باید این رسوم ایرانی را با فرهنگ غرب بیامیزیم و از شیرینی صداقت آن کم کنیم؟ چرا به جای آنکه بیاموزیم از درستی های فرهنگ دیگر ملل استفاده کنیم ، مروج رسوم غلط آن ها می شویم؟

2-فارغ از بدی های اخلاقی دروغ گفتن و تاثیرات منفی آن بر افراد ، کشورهایی که دروغ اول آوریل در فرهنگشان رواج یافته برای خود قوانینی وضع کرده اند، تا این رسم غلط را به اصطلاح قانونمند کنند. مثلا در برخی از کشورها از جمله بریتانیا، اتریش، نیوزیلند و زیمباوه، دروغ‌گویی در این روز، از صبح تا ظهر ادامه پیدا می‌کند و شخصی که پس از ظهر دروغی بگوید احمق آوریل (April Fool) لقب می‌گیرد. اما در بعضی کشورها تا پایان روز ادامه دارد و... حالا در سیزده فروردین ما تا آخرین روزهای 14 فروردین هم بده بستان های اس ام اس های دروغین ادامه پیدا می کند و گاهی همان ها که دروغ ها را ساخته بودند، چنان خبر را باور می کنند که بایکوت خبری(!!!) آن را از طریق رسانه ها زیر سوال می برند!!! مثلا در مورد همین خبر سلمان رشدی، وقتی خبری در خبرگزاری ها و سایت های وابسته مثل بی بی سی فارسی، چیزی درج نشد عده ای عنوان کردند که انگلیس در پی فرصتی برای جایگزین کردن بدل سلمان رشدی می باشد به همین دلیل خبر رسانه ای نشده است و...!!! آنگاه بود که به واقع مثل "سبز شدن شاخ بر سر" به وقوع می پیوست و...

3-ما در جامعه ای اسلامی و با فرهنگ اسلام زندگی می کنیم و هر مسلمانی این را به خوبی می داند که در فرهنگ اسلامی دروغ بسیار ناپسند و از گناهان کبیره محسوب می شود تا جایی که در روایات، هیچ بدی بدتر از دروغ معرفی نشده است. حالا چرا ما که ادعای مسلمانی داریم و فریاد "وا اسلاما" یمان در هر رخدادی بلند است، برای همرنگ شدن با جماعتی به دروغگویی یا ترویج یک دروغ، بین دیگران مبادرت می ورزیم و عین خیالمان هم نیست؟! بعضی در این قضیه به این توجیه روی می آورند که این ماجرا دروغ نیست و فقط نوعی شوخی و دست انداختن است و ... جوابم برای این عده نقل یکی دو روایت از ده ها روایتی پیرامون دروغ است:

پیامبر خدا(ص) فرمود:

"ویل للذی یحدث فیکذب لیضحک به القوم , ویل له , ویل له! "

"وای بر کسی که برای خنداندن مردم دروغ بگوید, وای براو, وای بر او"

«وسائل الشیعه»

امام علی (ع) فرمود:

"لا یجد عبد طعم الیمان حتی یترک الکذب هزله و جده"

"هیچ بنده ای طعم ایمان را نچشد, مگر آنگاه که دروغ را، شوخی یا جدی آن ، ترک گوید."

«البحار»

بیایید همیشه نخستین روزهای سالمان را با صداقت آغاز کنیم که هیچ چیز بهتر از حقیقت نیست...